Terugblik: Open Avond over de christenen in het Midden-Oosten

Geschiedenis, dialoog en een blik op onze gezamenlijke toekomst

Op woensdag 15 april organiseerde onze parochie een boeiende Open Avond rond de christenen in het Midden-Oosten. Gastspreker was professor Herman Teule, die zelf in Tielt‑Winge woont en internationaal bekend staat om zijn expertise over het Oosterse christendom. Zijn lezing nam ons mee op een indrukwekkende reis door twintig eeuwen geschiedenis, maar zette tegelijk sterk in op dialoog, verbondenheid en hoop.

Centra van Oosters Christendom

Professor Teule begon met een blik op het heden. Vandaag wonen er meer christenen uit het Midden-Oosten in het Westen dan in hun oorspronkelijke thuislanden. Ook bij ons zijn zij aanwezig: in Mechelen bloeien grote Chaldeeuwse gemeenschappen, en in Erbil (Iraaks Koerdistan) groeide een belangrijk centrum van Oosterse christenen waar samenwerking vandaag sterker is dan vroegere onderlinge conflicten. Hun kerken zitten er elke zondag overvol – een teken van een levend geloof.

Een mooie opkomst in de pastorij voor
een avond over christenen in het Midden-Oosten
(c) Annie Laeremans

Groei en verspreiding

Vervolgens schetste de spreker hoe het christendom zich vanaf Jeruzalem zowel naar het Westen als naar het Oosten verspreidde. Via apostelen bereikte het geloof niet alleen Rome en Constantinopel, maar ook Syrië, Irak en zelfs India. Steden zoals Edessa speelden hierin een sleutelrol en ontwikkelden reeds in de tweede eeuw levendige christelijke gemeenschappen.

Geloof in woorden en daden

Een bijzonder interessant luik van de lezing ging over de rijkdom van het Oosterse christelijke denken. Zo maakte professor Teule ons vertrouwd met de Perzische wijze Aphrahat en met Efrem de Syriër, die geloof niet in strakke dogma’s wilde vastleggen, maar in poëzie en beeldrijke taal. God is volgens deze traditie een mysterie dat je niet kunt “vastleggen”, maar enkel kunt benaderen in woorden en daden.

Oprukkende Islam

Een specialist uit eigen
kring: Prof. Herman Teule 

De toehoorders leerden ook hoe theologische meningsverschillen in de vijfde eeuw leidden tot een blijvende breuk tussen verschillende kerken. Later veranderde de komst van de islam de samenleving ingrijpend. Christenen bleven hun geloof belijden, vaak in dialoog met de islam. In Bagdad bijvoorbeeld ontstond het “Huis van Wijsheid”, waar christelijke geleerden een cruciale rol speelden in de overdracht van Griekse filosofie naar de Arabische wereld.

Zwaard in de rug

Doorheen de geschiedenis waren dialoog en samenleven mogelijk, maar ook periodes van zware vervolging. Professor Teule stond stil bij het diepe trauma van de Eerste Wereldoorlog, door Oosterse christenen zelf benoemd als Sayfo, “het zwaard in onze rug”. Die geschiedenis verklaart waarom zovelen uiteindelijk hun land moesten verlaten.

Toekomst door dialoog

Toch eindigde de avond niet in somberheid. Integendeel: de professor benadrukte dat onze gezamenlijke toekomst ligt in dialoog, zoals ook wijlen Paus Franciscus die aanging. Niet de religieuze verschillen, maar het gemeenschappelijk burgerschap moet centraal staan.

Oosters christendom in Tielt-Winge

Na de lezing getuigde diaken Luc Claeys aan onze redactie hoe ook in onze eigen regio Oosterse christenen aanwezig zijn. Zo ving de parochie Tielt‑Winge een Syrisch‑orthodox gezin op, gebruiken Syrisch‑evangelische christenen de Sint‑Pieterkerk in Kiezegem en woont in Tielt een Ethiopisch‑orthodoxe priester met zijn gezin. Via gezamenlijke cursussen en ontmoetingen groeien er echte vriendschapsbanden met moslims.

Deze Open Avond maakte duidelijk dat de christenen in het Midden-Oosten geen ver-van-ons-bedverhaal zijn. Hun geschiedenis, geloof en zoektocht naar samenleven raken ook ons, hier en nu. Het was een avond die uitnodigde tot luisteren, nuance en hoopvolle verbondenheid.